Trong bóng đá, cách thức bắt đầu và bắt đầu lại trận đấu đóng vai trò thiết lập trạng thái thi đấu sau mỗi lần gián đoạn. Các quy định này đảm bảo trận đấu diễn ra liền mạch và công bằng cho cả hai đội sau các tình huống như bàn thắng, phạm lỗi hay bóng ra ngoài. Hiểu rõ các quy tắc này giúp người xem phân biệt được sự khác nhau giữa các hình thức đưa bóng vào cuộc.
Quy Trình Bắt Đầu Và Tái Khởi Động Trận Đấu
Mọi trận đấu bóng đá đều bắt đầu bằng thủ tục tung đồng xu để xác định đội nào được quyền giao bóng hoặc chọn sân trong hiệp một. Luật VIII của bóng đá quy định cụ thể các trường hợp bắt đầu lại trận đấu bao gồm quả giao bóng đầu hiệp và sau mỗi bàn thắng. Ngoài ra, khi trận đấu bị dừng do các nguyên nhân không được đề cập trong luật, trọng tài sẽ thực hiện thủ tục thả bóng. Việc tuân thủ đúng vị trí và quy trình thực hiện các quả đá phạt là yêu cầu bắt buộc đối với mọi cầu thủ.
Thủ Tục Quả Giao Bóng
Quả giao bóng là phương thức để bắt đầu mỗi hiệp đấu, bắt đầu hiệp phụ và bắt đầu lại trận đấu sau khi có bàn thắng được ghi. Bóng được đặt tại điểm trung tâm của sân và tất cả cầu thủ phải đứng trên phần sân nhà của mình, trừ người giao bóng. Đối thủ của đội giao bóng phải đứng cách xa bóng ít nhất 9 mét 15 cho đến khi bóng được đá vào cuộc.
Trọng tài sẽ thổi còi ra hiệu lệnh và bóng được coi là trong cuộc ngay khi nó được đá và di chuyển rõ ràng theo bất kỳ hướng nào. Cầu thủ thực hiện quả giao bóng không được chạm bóng lần thứ hai cho đến khi bóng đã chạm một cầu thủ khác. Từ quả giao bóng, bàn thắng có thể được ghi trực tiếp vào lưới đối phương nhưng không thể ghi vào lưới nhà.
Quy Định Về Thả Bóng
Thả bóng là phương thức bắt đầu lại trận đấu khi trọng tài dừng trận đấu vì lý do không quy định trong luật và bóng vẫn ở trong sân. Nếu bóng đang ở trong khu vực cấm địa khi dừng trận, trọng tài sẽ thả bóng cho thủ môn của đội phòng ngự. Trong các trường hợp khác, trọng tài thả bóng tại nơi bóng dừng cho một cầu thủ của đội chạm bóng cuối cùng.
Tất cả các cầu thủ khác của cả hai đội phải đứng cách xa vị trí thả bóng ít nhất 4 mét cho đến khi bóng chạm đất. Bóng được coi là trong cuộc khi chạm mặt đất và không cầu thủ nào được chạm bóng trước khi điều này xảy ra. Nếu bóng vào lưới trực tiếp từ tình huống thả bóng mà không chạm ít nhất hai cầu thủ, bàn thắng sẽ không được công nhận.
Các Quả Đá Phạt Trực Tiếp Và Gián Tiếp
Đá phạt là hình thức phổ biến nhất để bắt đầu lại trận đấu sau khi có lỗi xảy ra trên sân khi bóng đang trong cuộc. Đá phạt trực tiếp cho phép cầu thủ ghi bàn thắng thẳng vào lưới đối phương mà không cần chạm qua người khác. Ngược lại, đá phạt gián tiếp yêu cầu bóng phải chạm vào một cầu thủ khác trước khi đi vào lưới mới được tính là bàn thắng hợp lệ.
Vị trí đặt bóng là nơi xảy ra lỗi, ngoại trừ các trường hợp lỗi trong vòng cấm địa hoặc ngoài sân cỏ theo quy định riêng. Hàng rào chắn của đội phòng ngự phải đảm bảo cự ly 9 mét 15 so với điểm đặt bóng:
- Đá phạt trực tiếp: Áp dụng cho các lỗi va chạm, dùng tay chơi bóng hoặc hành vi bạo lực với đối phương.
- Đá phạt gián tiếp: Áp dụng cho lỗi việt vị, lỗi cản trở di chuyển hoặc thủ môn giữ bóng quá 6 giây.
- Quy định hàng rào: Cầu thủ đội tấn công không được đứng xen vào hàng rào của đội phòng ngự (cách ít nhất 1 mét).
- Bóng trong cuộc: Bóng được tính là trong cuộc khi được đá và di chuyển rõ ràng khỏi vị trí đứng yên.
- Lỗi chạm bóng kép: Cầu thủ đá phạt không được chạm bóng lần hai liên tiếp nếu bóng chưa chạm người khác.
Quy Trình Thực Hiện Phạt Đền
Phạt đền hay còn gọi là Penalty là hình thức bắt đầu lại trận đấu đặc biệt khi đội phòng ngự phạm lỗi trực tiếp trong vòng cấm địa. Bóng được đặt tại chấm phạt đền cách khung thành 11 mét và chỉ có thủ môn cùng cầu thủ sút phạt được ở trong vòng cấm. Thủ môn phải có ít nhất một phần của một bàn chân chạm hoặc nằm trên vạch vôi khi bóng được đá.
Các cầu thủ khác phải đứng ngoài vòng cấm và cách chấm phạt đền ít nhất 9 mét 15 cho đến khi bóng được đá đi. Nếu cầu thủ sút phạt hoặc đồng đội vi phạm luật trước khi bóng lăn, quả đá sẽ được thực hiện lại nếu thành bàn. Đây là cơ hội ghi bàn có xác suất cao nhất trong bóng đá với tỷ lệ thành công trung bình khoảng 75%.
Ném Biên Phát Bóng Và Phạt Góc
Khi bóng đi hết đường biên dọc hoặc biên ngang, trận đấu sẽ được bắt đầu lại bằng ném biên, phát bóng hoặc phạt góc. Ném biên được thực hiện khi bóng vượt qua đường biên dọc, người ném phải dùng hai tay đưa bóng từ sau đầu qua trán và chân không rời đất. Bàn thắng không thể được ghi trực tiếp từ một quả ném biên vào lưới bất kỳ đội nào.
Phát bóng và phạt góc diễn ra khi bóng vượt qua đường biên ngang, tùy thuộc vào việc bóng chạm cầu thủ tấn công hay phòng ngự cuối cùng.
- Ném biên: Yêu cầu kỹ thuật ném đúng luật, đứng ngoài hoặc trên vạch vôi và hướng mặt vào sân.
- Phát bóng: Thủ môn hoặc cầu thủ đặt bóng bất kỳ đâu trong khu vực 5 mét 50 để đá bóng lên.
- Phạt góc: Bóng đặt trong cung phạt góc, có thể ghi bàn trực tiếp, cột cờ góc không được di chuyển.
- Bóng vào cuộc: Đối với cả ba trường hợp, bóng vào cuộc ngay khi được đá hoặc ném và di chuyển.
- Lỗi việt vị: Không áp dụng lỗi việt vị đối với các tình huống nhận bóng trực tiếp từ ném biên, phát bóng và phạt góc.
Kết Luận
Các quy tắc về bắt đầu và bắt đầu lại trận đấu là khung sườn định hình nên diễn biến liên tục của một trận cầu. Việc thực hiện chính xác các tình huống cố định này không chỉ tuân thủ luật lệ mà còn mở ra nhiều cơ hội chiến thuật. Sự hiểu biết tường tận về các quy trình này giúp cầu thủ tránh những sai sót đáng tiếc và tận dụng tốt lợi thế trên sân.
